Buradan başlayın

  1. Lomber disk hernisi
  2. Servikal disk hernisi
  3. Belirtiler ve tanı
  4. Ameliyatsız tedavi
  5. Lomber diskektomi ve füzyon kararı
  6. Servikal cerrahi: ACDF, disk protezi ve foraminotomi
  7. Tekrarlayan disk hernisi ve revizyon kararları
  8. İyileşme ve diskle ilişkili belirtilerle yaşamak
  9. Araştırma: kanıtlar size ne söyleyebilir?

Sıklıkla disk kayması veya disk fıtığı olarak anılan disk hernisi, disk dokusunun iki omur arasında yastık görevi gören omurlar arası diskin normal sınırının dışına yer değiştirmesidir1. Yer değiştiren doku, yakındaki bir sinir köküne baskı yapabilir veya kökte iltihabi değişikliğe yol açabilir; o sinirin işlev gördüğü bölgede ağrı, uyuşma veya güçsüzlük oluşturabilir. Adına rağmen, diskin tamamı yerinden kaymaz.

Bacağa yayılan bel ağrısına yeni mesane, bağırsak veya cinsel işlev sorunları ya da genital bölge, anüs veya uylukların iç yüzünde uyuşma eşlik ediyorsa acil bakım alın. Bunlar, omurganın alt kısmındaki sinir köklerinin sıkışması olan kauda ekuina sendromunun işaretleri olabilir2. Yeni, şiddetli veya kötüleşen güçsüzlük acil değerlendirme gerektirir3. Boyun sorunlarında yeni yürüme güçlüğü, ellerin kullanımında aniden gelişen beceri kaybı veya mesane ya da bağırsak kontrolünün kaybı acil durum olabilir4.

Bel ve boyun

Disk hernileri en sık belde (lomber omurga) ve boyunda (servikal omurga) görülür; bu iki bölgedeki seyir farklıdır.

  • Lomber disk hernisi, tipik olarak siyatiğe neden olur: kalçadan bacağa, sıklıkla dizin altına yayılan ağrı; bazen bacakta veya ayakta uyuşma, karıncalanma veya güçsüzlük eşlik eder. Ciddi sinir hasarı olmadığında olağan ilk tedavi konservatif bakımdır5. Lomber disk hernisi sayfasına bakın.
  • Servikal disk hernisi, kolda veya elde uyuşma ya da güçsüzlükle birlikte kola yayılan ağrıya neden olur. Omuriliğin kendisine de baskı yapabilir; miyelopati denilen bu durum el koordinasyonunu, dengeyi ve yürümeyi etkiler ve farklı değerlendirilir6. Servikal disk hernisi sayfasına bakın.

Görüntüleme terimleri ne anlama gelir?

Raporlar, yer değiştirmiş disk dokusunu biçimine göre tanımlar1:

  • Yaygın disk taşması: disk, geniş bir alan boyunca sınırının dışına eşit biçimde uzanır. Yaşla birlikte sık görülür ve herni değildir.
  • Protrüzyon: tabanı, yer değiştiren bölümünden daha geniş olan herni.
  • Ekstrüzyon: yer değiştiren dokunun tabanından daha geniş olduğu veya yukarı ya da aşağı uzandığı herni.
  • Sekestrasyon: diskten ayrılmış parça.

Bunlar şiddeti değil, biçimi tanımlar. Belirtisi olmayan kişilerde de görüntülemede disk değişiklikleri sık görülür; bu nedenle bulgu, belirtiler ve muayeneyle uyumlu olmalıdır. Görüntüleme, komplikasyonsuz bel ağrısında rutin olarak değil, yönetimi değiştireceği zaman kullanılır7. Belirtiler ve tanı sayfasına bakın.

Tedavi

Disk hernisi olan kişilerin çoğu, ameliyat olmadan haftalar veya aylar içinde düzelir. Tedavi; aktif kalma, ağrının giderilmesi ve fizik tedaviyle, bazen de epidural steroid enjeksiyonuyla başlar5. Ameliyatsız tedavi sayfasına bakın.

Şiddetli veya kötüleşen güçsüzlükte, kauda ekuina sendromunda veya konservatif bakıma rağmen yaşamı kısıtlamaya devam eden ağrıda cerrahi düşünülür3. Belde standart ameliyat, fıtıklaşmış parçanın çıkarıldığı diskektomidir. SPORT çalışmasında rastgele atamaya dayanan karşılaştırma, sekiz yıl boyunca başlıca sonuçlarda anlamlı fark bulmadı; hastaların gerçekte aldıkları tedaviye göre yapılan analizler ise cerrahi lehineydi. Birçok hasta gruplar arasında tedavi değiştirdi; bu durum her iki karşılaştırmayı da zorlaştırır8. Boyunda seçenekler; diskin çıkarılıp füzyon uygulanması (ACDF), yapay diskle değiştirilmesi veya arkadan foraminotomidir. Lomber diskektomi ve servikal cerrahi sayfalarına bakın.

Ameliyattan sonra disk yeniden fıtıklaşabilir. Tekrarlayan disk hernisi ve iyileşme ve yaşam sayfalarına bakın.

Editör hakkında

Dr. Kamran Aghayev

Beyin ve sinir cerrahı, beyin ve sinir cerrahisi doçenti · İstanbul

Dr. Kamran Aghayev, İstanbul’da çalışan bir beyin ve sinir cerrahı ve beyin ve sinir cerrahisi doçentidir; 20 yıldan uzun mesleki deneyimi vardır. Ankara’daki Hacettepe Üniversitesi’nde beyin ve sinir cerrahisi eğitimi aldı. Florida’nın Tampa kentindeki H. Lee Moffitt Kanser Merkezi’nde spinal onkoloji ve nöroonkoloji alanlarında ileri eğitim programlarını tamamladı; Türkiye’ye dönmeden önce aynı merkezde klinik eğitmen olarak çalıştı. 2017–2020 yılları arasında İstanbul’daki Biruni Üniversitesi’nin beyin ve sinir cerrahisi bölümünün başkanlığını yaptı. Yayımlanan çalışmaları arasında atlanto-stiloid basıda juguler venin dekompresyonuna yönelik bir cerrahi teknik ve torasik çıkış sendromu için PURED ameliyatı bulunur. Omurga cihazlarına ilişkin 13 ABD patentinde buluş sahibi olarak adı yer alır.

Bu site nasıl hazırlanıyorkamranaghayev.com

Kaynaklar

  1. Fardon DF et al. Lumbar disc nomenclature: version 2.0. Spine J. 2014;14:2525–2545. DOI ↩
  2. NICE. NG127: Suspected neurological conditions. Adult recommendations 1.7 and 1.10. Kaynak ↩
  3. Costa F et al. Role of surgery in primary lumbar disk herniation: WFNS recommendations. World Neurosurg X. 2024;22:100276. Kaynak ↩
  4. NHS. Cervical spondylosis: symptoms, urgent assessment and treatment. Kaynak ↩
  5. Yaman O et al. Conservative treatment in lumbar disc herniations: WFNS recommendations. World Neurosurg X. 2024;22:100277. Kaynak ↩
  6. Fehlings MG et al. AO Spine/CSRS DCM guideline. Global Spine J. 2017;7(Suppl):70S–83S. Kaynak ↩
  7. NICE. NG59: Low back pain and sciatica in over 16s. Recommendations (updated 2020). Kaynak ↩
  8. Lurie JD et al. Eight-year SPORT results for lumbar disc herniation. Spine. 2014;39:3–16. Kaynak ↩

İlgili sayfalar